7.Sınıf Fiillerde Kip – 2
Bir fiile baktığında onun zaman mı bildirdiğini, yoksa bir istek veya şart mı anlattığını hemen anlayabiliyor musun? Bu test tam da bu becerini ölçmek için hazırlandı! Zaman eklerini (haber kipleri) ve niyet eklerini (dilek kipleri) birbirinden ayırt etme hızını test et!
Test Tamamlandı!
7. Sınıf Fiillerde Kip Testi – 2 ve Anlam Kayması
Fiiller konusunun ustalık gerektiren bölümü Fiilde Anlam (Zaman) Kaymasıdır. Bir fiilin çekimlendiği kip ile cümlede kastettiği zamanın farklı olması durumuna anlam kayması denir. Bu, bir anlatım bozukluğu değil, Türkçenin zenginliğidir. Bu testte, hem zaman kaymalarını yakalamayı hem de “Ben, Sen, O…” kişi eklerini doğru kullanmayı öğreneceksin.
Fiilde Anlam (Zaman) Kayması Nedir?
Cümlede kullanılan kip eki ile kastedilen zamanın farklı olmasıdır.
Şimdiki Zaman Yerine Geniş Zaman: “Her sabah kahve içiyor.” (Aslında “içer” demeliydi, çünkü her zaman yapar).
Şimdiki Zaman Yerine Gelecek Zaman: “Yarın size geliyorum.” (Aslında “geleceğim” demeliydi).
Geniş Zaman Yerine Emir: “Bu evrakları hemen imzalarsın.” (Aslında “imzala” demek istiyor).
Geniş Zaman Yerine Geçmiş Zaman: “Nasrettin Hoca bir gün eşeğe biner.” (Aslında “binmiş” demeliydi).
Fiillerde Kişi (Şahıs) Ekleri
Fiilin kim tarafından yapıldığını bildiren eklerdir. 6 farklı kişi vardır:
Tekil Kişiler: Ben (Geldi-m), Sen (Geldi-n), O (Geldi – Ek almaz!).
Çoğul Kişiler: Biz (Geldi-k), Siz (Geldi-niz), Onlar (Geldi-ler).
İpucu: “O” kişisinde (3. Tekil Şahıs) genellikle kişi eki bulunmaz. (Okudu, Baktı, Gitti).
Fiillerde Olumsuzluk ve Soru
Olumsuzluk: Fiillere “-ma / -me” (geniş zamanda -maz/-mez) eki getirilerek yapılır. (Gelmedi, Okumaz).
Soru: “mı, mi, mu, mü” edatı ile yapılır. Soru eki her zaman ayrı yazılır ancak kişi ekleri soru ekine bitişik yazılır. (Gelecek misin?).
Neden Testvakti.net?
Testvakti.net, dil bilgisinin mantığını öğretir.
Kayma Analizi: “Hangi cümlede anlam kayması vardır?” sorularında ekin kendi anlamı ile cümlenin anlamı arasındaki farkı gösteren örnekler.
Kişi Eki Pratiği: Özellikle “Biz” ve “Siz” şahıslarını karıştıranlar için ayırt edici çekim tabloları.
Yazım Kuralları: Soru ekinin yazımıyla birleşen fiil soruları.
Sıkça Sorulan Sorular
Anlam kayması anlatım bozukluğu mudur?
Hayır! Kesinlikle değildir. Bu bir üslup özelliğidir ve dilin doğal yapısında vardır. Sınavlarda bu tuzağa düşme.
“Yarın gidiyorum” cümlesinde hangi zaman kastedilmiştir?
Biçim olarak “Şimdiki Zaman” (-yor) kullanılmıştır ama anlam olarak “Gelecek Zaman” (Yarın) kastedilmiştir.