8.Sınıf Ekonomi Alanındaki Gelişmeler
Askeri ve siyasi bağımsızlığın ardından sıra ekonomik bağımsızlığa gelmişti! ‘Ekonomi Alanındaki Gelişmeler’ testimizle, İzmir İktisat Kongresi’nde alınan ‘milli ekonomi’ yeminini ve bu yolda atılan adımları ne kadar iyi biliyorsun? Kapitülasyonların gölgesinden kendi fabrikalarını kuran bir ülkenin öyküsünü öğren!
8. Sınıf Ekonomi Alanındaki Gelişmeler Testi ve Konu Özeti
Kurtuluş Savaşı ile siyasi bağımsızlığını kazanan Türkiye, ekonomik bağımsızlığını kazanmak için büyük hamleler yapmıştır. Kapitülasyonların kaldırılmasıyla başlayan bu süreç, İzmir İktisat Kongresi ve millileştirme çalışmalarıyla devam etmiştir. Bu testte, “Yerli Malı” bilincinin nasıl oluştuğunu, fabrikaların nasıl kurulduğunu ve Türk denizciliğinin bağımsızlık ilanı olan Kabotaj Kanunu’nu öğreneceksin.
İzmir İktisat Kongresi ve Misak-ı İktisadi
1923 yılında (henüz Cumhuriyet ilan edilmeden) toplanan bu kongrede Misak-ı İktisadi (Milli Ekonomi Yemini) kararları alınmıştır.
Amaç: Ekonomik bağımsızlığı sağlamak, yerli malı kullanımını teşvik etmek ve hammaddeyi yurt içinden sağlamaktır.
Kararlar: Küçük atölyelerden fabrikalara geçilmeli, yabancıların kurduğu tekeller millileştirilmeli, demiryolu yapımına önem verilmelidir.
Tarım ve Denizcilikte Devrim
Aşar Vergisinin Kaldırılması (1925): Çiftçinin üzerindeki ağır bir yük olan ve ürün üzerinden alınan Aşar (Öşür) vergisi kaldırıldı. Bu durum Halkçılık ilkesiyle doğrudan ilgilidir.
Kabotaj Kanunu (1 Temmuz 1926): Türk karasularında yolcu ve yük taşıma hakkı sadece Türk gemilerine verildi. Bu kanun denizlerdeki bağımsızlığımızı sağladığı için Milliyetçilik ilkesiyle ilgilidir.
Sanayi ve Devletçilik İlkesi
Teşvik-i Sanayi Kanunu: Özel sektörü sanayiye teşvik etmek için çıkarıldı. Ancak halkın elinde yeterli sermaye (para) ve bilgi birikimi olmadığı için beklenen başarıyı sağlayamadı.
Devletçilik: Özel sektörün yapamadığı büyük yatırımları (fabrikalar, madenler) devletin yapmasıdır. 1. Beş Yıllık Sanayi Planı hazırlanmış ve Sümerbank, Etibank gibi kurumlar açılmıştır.
Neden Testvakti.net?
Testvakti.net, ilke-inkılap eşleştirmesini öğretir.
İlke Bağlantısı: Kabotaj Kanunu’nun Milliyetçilik, Aşar vergisinin Halkçılık, fabrikaların kurulmasının Devletçilik ilkesiyle bağlantısını kurduran sorular.
Sebep-Sonuç: Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun neden başarısız olduğunu ve bunun sonucunda Devletçilik politikasının nasıl zorunlu hale geldiğini anlatan içerik.
Kronoloji: Ekonomik atılımların siyasi zaferlerden (Lozan) sonra geldiğini vurgulayan tarih şeridi soruları.
Sıkça Sorulan Sorular
İş Bankası’nın kurulması hangi alandadır?
İş Bankası, Cumhuriyet tarihinin ilk özel bankasıdır. Ekonomik alanda yapılan bir inkılaptır ve amacı tüccarlara kredi sağlamaktır.
Devletçilik özel sektöre karşı mıdır?
Hayır. Devletçilik, özel sektörün yapamadığını devletin yapmasıdır. Özel sektörü engellemez, aksine destekler. Karma ekonomik modeli savunur.