8.Sınıf Fiilde (Eylemde) Çatı – 2
Fiillerin çatı özelliklerini bir bir analiz etme zamanı! Bu testte, bir fiilin öznesiyle ve nesnesiyle olan ilişkisini derinlemesine inceleyeceksin. Etken çatıyı edilgenden, oldurganı ettirgenden ayırt edebiliyor musun? Kendini sına, en zorlu sorulara hazır ol!
Test Tamamlandı!
8. Sınıf Fiilde Çatı ve Konu Özeti
Fiilde Çatı konusunun ikinci bölümü olan Nesnesine Göre Çatı, eylemin nesne alıp alamadığına bakar. LGS’de bu konuyu çözmenin en pratik yolu, cümlenin ögelerini tek tek bulmak değil, kısa yoldan “ONU” kelimesini kullanmaktır. Hazırladığımız bu test, geçişli ve geçişsiz fiilleri saniyeler içinde ayırt etmeni sağlayacak.
Nesnesine Göre Fiil Çatıları
Fiilleri nesne alıp almadıklarına göre iki temel grupta inceliyoruz:
1. Geçişli Fiil: Nesne alabilen fiillerdir. Yükleme “Neyi, Kimi?” sorularını sorduğumuzda cevap verir.
Taktik: Fiilin başına “Onu” kelimesini getir. Anlamlı oluyorsa geçişlidir.
Örnek: “(Onu) Seviyorum” (Anlamlı -> Geçişli). / “(Onu) Kırdı” (Anlamlı -> Geçişli).
2. Geçişsiz Fiil: Nesne alamayan fiillerdir.
Taktik: Fiilin başına “Onu” getirdiğinde anlamsız olur.
Örnek: “(Onu) Uyudu” (Anlamsız -> Geçişsiz). / “(Onu) Baktı” (Anlamsız -> Geçişsiz).
Oldurgan ve Ettirgen Fiil (Ek Bilgi)
Müfredatta detayına girilmese de LGS testlerinde karşına çıkabilir:
Oldurgan: Geçişsiz bir fiilin ek alarak (-r, -t, -dır) geçişli hale gelmesidir. (Gülmek -> Güldürmek).
Ettirgen: Zaten geçişli olan bir fiilin derecesinin artırılmasıdır. (Yazmak -> Yazdırmak).
Neden Testvakti.net?
Testvakti.net, en karmaşık konuları en basit taktiklerle anlatır.
Gizli Nesne Tuzağı: Cümlede nesne yazılmasa bile fiilin geçişli olabileceğini öğreten sorular. (Örn: “Akşama kadar bekledi.” -> Neyi beklediği yazmıyor ama ‘Onu bekledi’ diyebildiğimiz için geçişlidir).
İsim Cümlesi Dikkat Testi: Yüklemi isim olan cümlelerde çatı aranmayacağını hatırlatan çeldiriciler.
Karma Analiz: Hem öznesine hem nesnesine göre (Örn: Etken – Geçişli) inceleme yaptıran tablolu sorular.
Sıkça Sorulan Sorular
İsim cümlelerinde çatı aranır mı?
Hayır, asla aranmaz! Çatı özelliği sadece fiil (eylem) cümlelerinde aranır. Yüklem isimse (Güzeldir, Öğrencidir, Yoktur vb.) o soruyu direkt geçebilirsin.
Bir fiil hem edilgen hem geçişli olabilir mi?
Genellikle hayır. Edilgen fiillerde (işi yapan belli olmadığı için) nesne aslında “sözde özne” olur. Bu yüzden edilgen fiillerin tamamı geçişsizdir.