6.Sınıf Ek ve Kök Bilgisi-1
Kelimelerin en küçük anlamlı parçasına ne denir? Peki kelimelere eklenerek yeni anlamlar türeten veya sadece görevini değiştiren eklere ne ad verilir? ‘Ek ve Kök Bilgisi’ testimizin bu ilk bölümünde, kelimelerin yapı taşlarını keşfedecek, yapım ve çekim eklerini ayırt etme becerini geliştireceksin!
6.Sınıf Ek Kök Testi-1
Sınav süresi 20 dakikadır. Liderlik tablosuna katılmak için adınızı girerek başlayın.
🏆 Liderlik Tablosu (İlk 10)
Sınav Tamamlandı!
📄 Öğrenci Sonuç Raporu
Cevaplarınızı İnceleyin
Soruyu ve doğru cevabı görmek için numaralara tıklayın.
🏆 Güncel Liderlik Tablosu
Soru
6. Sınıf Ek ve Kök Bilgisi Testi Çöz ve Kelimelerin Yapısını Kavra
Türkçe dersinde kelimelerin yapısını (Basit, Türemiş, Birleşik) anlamak için öncelikle kök ve ek kavramlarına hakim olmak gerekir. 6. Sınıf Ek ve Kök Bilgisi Testi Çöz sayfamızda, kelimelerin anlamlı en küçük parçası olan kökleri bulmayı ve eklerin kelimenin anlamını (yapım eki) veya sadece görevini (çekim eki) nasıl değiştirdiğini öğreneceksin. Dil bilgisi temelini sağlamlaştırmak için sitemizdeki ücretsiz online test imkanlarından hemen faydalanabilirsin.
1. Kelimenin Kökü ve Kök Çeşitleri
Kök: Bir kelimenin anlamlı en küçük parçasıdır. Kelimenin kökü ile kelimenin tamamı arasında mutlaka anlam ilişkisi olmalıdır.
Örn: Gözlük $\rightarrow$ Kök: Göz (Anlam ilişkisi var.)
İsim Kökü: Bir varlığı, kavramı veya duyguyu adlandıran köklerdir. Sonuna -mek/-mak mastar eki getirilemez. (Örn: Ev, masa, sevgi).
Fiil Kökü: Bir eylemi, işi veya hareketi bildiren köklerdir. Sonuna -mek/-mak mastar eki getirilebilir. (Örn: Gel-, Oku-, Koş-).
2. Ekler ve Görevleri
Ekler, köklerin sonuna gelerek kelimenin anlamını veya yapısını değiştiren seslerdir.
A. Yapım Ekleri (Yeni Kelime Yapan Ekler)
Görevi: Kelimenin köküne gelerek, yeni bir anlamda ve genellikle yeni bir türde kelime türetir. Bu ekleri alan kelime, Türemiş Kelime olur.
Örn: Göz (İsim) $\rightarrow$ Göz-lük (Yeni isim), Sev (Fiil) $\rightarrow$ Sev-gi (Yeni isim).
Kural: Yapım eki almış bir kelime, artık eski kelime değildir, anlamı değişmiştir.
B. Çekim Ekleri (Anlam Değiştirmeyen Ekler)
Görevi: Kelimenin anlamını değiştirmez, sadece cümlede görevini, zamanını, sayısını veya kişisini (aitliğini) belirtir. Bu ekleri alan kelime Basit Yapılı kalır.
İsim Çekim Ekleri: Çoğul (-ler, -lar), Hâl (durum) (-i, -e, -de, -den), İyelik (aitlik) (Kitab-ım, Kitab-ı).
Fiil Çekim Ekleri: Zaman (Gelecek-ek, Şimdiki-yor), Kişi (Ben-im, Sen-in), Olumsuzluk (-me, -ma).
3. Sözcüğün Yapısı (Kelime Çeşidi)
Kelimenin yapım eki alıp almamasına göre üç çeşidi vardır:
Basit Kelime: Hiç yapım eki almamış, sadece kök halindeki veya sadece çekim eki almış kelimedir. (Örn: Ev, Evler, Okuyorum).
Türemiş Kelime: En az bir tane yapım eki almış kelimedir. (Örn: Göz-lük, Sev-gi, Başla-mak).
Birleşik Kelime: Anlamlı en az iki kelimenin birleşmesiyle oluşur. (Örn: Aslan-ağzı, Gece-kondu).
Neden Testvakti.net?
Testvakti.net, dil bilgisi temelini sağlam atar.
Ek Ayrımı: Verilen bir ekle kelimenin anlamının değişip değişmediğini (Yapım mı, Çekim mi?) sorgulayan kaliteli sorular.
Kök Analizi: Kelimenin kökünün isim mi, yoksa fiil mi olduğunu ayırt etme alıştırmaları.
LGS Temeli: Türemiş kelimeleri doğru tespit ederek, 8. sınıftaki fiilimsiler (yapım eki alanlar) ve sözcük yapısı sorularına temel hazırlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Çekim eki alan kelime basit yapılı mıdır?
Evet! Bir kelime sadece çekim eki (çoğul, zaman, iyelik) alıyorsa yapısı basittir. Yapının ‘türemiş’ olması için mutlaka yapım eki alması gerekir.
Bir kelimenin kökünü bulmak için en kolay yol nedir?
Kelimenin bütün eklerini çıkardıktan sonra kalan, anlamlı en küçük parçasıdır. Kalan kökün anlamı ile kelimenin bütününün anlamı arasında bağ olmalıdır. (Örn: ‘Balıkçı’ kelimesinin kökü ‘Bal’ olamaz, çünkü aralarında anlam bağı yoktur.)