5.Sınıf Söz Grupları-2
Kelimeler bazen tek başına yetmez, anlamı güçlendirmek için ikiz kardeşiyle (ikileme) gezer! Bazen de kimin söylediği belli olan bilgece bir söz (özdeyiş) olarak karşımıza çıkar. ‘Söz Grupları’ testimizin bu ikinci bölümünde, “aşağı yukarı”, “eğri büğrü” gibi ikilemeleri ve “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir” gibi özdeyişleri ne kadar iyi bildiğini sına!
Test Tamamlandı!
5. Sınıf Söz Grupları Testi Çöz-1 ve Dilin Zenginliğini Keşfet
Türkçemiz sadece kelimelerden ibaret değildir; yüzyılların birikimi olan harika söz kalıplarına sahiptir. 5. Sınıf Söz Grupları Testi Çöz-1 sayfamızda, az sözle çok şey anlatan Deyimler ile atalarımızın tecrübelerini öğüt veren Atasözlerini inceleyeceğiz. “Etekleri zil çalmak” ne demek? “Damlaya damla göl olur” sözü bize ne öğütler? Bu iki grup arasındaki farkı ayırt etmek ve kelime dağarcığını zenginleştirmek için sitemizdeki ücretsiz online test imkanlarından hemen faydalanabilirsin.
1. Deyimler (Duygu ve Durum Bildirenler)
Genellikle gerçek anlamından uzaklaşmış, en az iki kelimeden oluşan ve bir durumu ya da duyguyu anlık olarak ifade eden kalıplaşmış sözlerdir.
Özellikleri:
Genellikle Mecaz anlamlıdır. (Örn: “Gözden düşmek” $\rightarrow$ Gözden aşağı düşmek değil, değer kaybetmek demektir).
Öğüt vermez, sadece o anki durumu anlatır.
“-mak / -mek” mastar ekiyle biterler.
Örnekler:
Küplere binmek: Çok sinirlenmek.
Ağzı kulaklarına varmak: Çok sevinmek.
Pabucu dama atılmak: Kendisinden daha üstün biri gelince değerini kaybetmek.
2. Atasözleri (Öğüt Verenler)
Atalarımızın uzun denemeler ve gözlemler sonucu söylediği, topluma ders ve öğüt veren, kalıplaşmış özlü sözlerdir.
Özellikleri:
Söyleyeni belli değildir (Anonim).
Genel bir kuralı veya öğüdü içerir.
Cümle halindedir.
Örnekler:
Sakla samanı, gelir zamanı: (Tutumlu ol, en değersiz şeyi bile atma).
Ağaç yaşken eğilir: (Eğitim küçük yaşta başlar).
Gülme komşuna, gelir başına: (Başkasıyla alay etme, senin de başına gelebilir).
3. Deyim ve Atasözü Arasındaki Fark (Püf Noktası)
Öğrencilerin en çok karıştırdığı yer burasıdır. Ayırt etmek için şuna bakmalısın:
Ders veriyor mu? $\rightarrow$ Evet ise ATASÖZÜ. (Örn: “Ayağını yorganına göre uzat.” – Harcamana dikkat et diyor.)
Sadece durumu mu anlatıyor? $\rightarrow$ Evet ise DEYİM. (Örn: “Göz boyamak.” – Kandırmak demek, bir öğüt yok, durum var.)
4. Kalıplaşmış Söz Vurgusu
Hem deyimlerde hem atasözlerinde kelimelerin yeri değiştirilemez veya yerine eş anlamlısı konulamaz.
Yanlış: Damlaya damla deniz olur.
Doğru: Damlaya damla göl olur.
Yanlış: Suratından düşen bin parça.
Doğru: Yüzünden düşen bin parça.
Neden Testvakti.net?
Testvakti.net, kültürü öğretir.
Hikayeleştirme: Deyimlerin çıkış hikayeleriyle (Örn: Püf noktası nereden gelir?) öğrenmeyi kalıcı hale getiren içerikler.
Karşılaştırma: Verilen cümlenin Deyim mi Atasözü mü olduğunu analiz ettiren kaliteli sorular.
Görsel Yorumlama: Karikatürlerle verilen deyimi tahmin etme (Resfebe mantığı) etkinlikleri.
Sıkça Sorulan Sorular
Deyimler her zaman mecaz mıdır?
Çoğunlukla mecazdır ama çok az da olsa gerçek anlamlı deyimler vardır. Örn: “Çoğu gitti azı kaldı”, “Kimi kimsesi yok”.
Atasözlerini kim yazmıştır?
Atasözlerinin yazarı yoktur, anonimdir. Yüzyıllar içinde halkın ortak malı olmuştur.