5.Sınıf İşlev Temelli Dil Yapıları-2
Tek başına bir anlamı olmayan ama cümlelere sihirli bir dokunuş katan o küçük kelimeleri (edat, bağlaç, ünlem) tanımaya hazır mısın? Bu test çöz sayfası ile “ama”, “gibi”, “ile”, “vay” gibi kelimelerin görevlerini ayırt ederek dil bilgisi uzmanı olma yolunda ilerle!
Test Tamamlandı!
5. Sınıf İşlev Temelli Dil Yapıları Testi Çöz-2: Fiiller ve Zaman
Cümlelerin bir anlamı olması için mutlaka bir hareket (eylem) bildirmesi gerekir. 5. Sınıf İşlev Temelli Dil Yapıları Testi Çöz-2 sayfamızda, iş, oluş, hareket bildiren kelimelere Fiil (Eylem) dendiğini, bu fiillerin hangi zamanda ve kim tarafından yapıldığını (Kip ve Kişi) öğreneceksin. “Geliyorum” (Şimdi) ile “Gelirim” (Her zaman) arasındaki zaman farkını kavrayarak dilbilgisinin mantığını çözmek için sitemizdeki ücretsiz online test imkanlarından hemen faydalanabilirsin.
1. Fiil (Eylem) Nedir?
Cümlede iş, oluş, hareket ve durum bildiren kelimelerdir. Bir kelimenin fiil olup olmadığını anlamak için sonuna -mek / -mak (mastar) ekini getirmemiz yeterlidir.
Örnekler: Gelmek, okumak, büyümek, bakmak.
2. Fiil Çekimi: Kip ve Kişi (Şahıs)
Bir fiilin yüklem olması için iki ek alması gerekir:
Kip Ekleri (Zaman ve Dilek): Eylemin ne zaman yapıldığını (Gelecek zaman, geçmiş zaman) veya yapılış amacını (Gereklilik, İstek) bildirir.
Kişi (Şahıs) Ekleri: Eylemi kimin yaptığını (Ben, Sen, O, Biz, Siz, Onlar) bildirir.
3. Haber (Bildirme) Kipleri
Eylemin yapıldığı zamanı kesin olarak bildirirler. (5. Sınıfta en çok bunlar üzerinde durulur).
| Kip Adı | Ek | Zaman Anlamı | Örnek Çekim (Gelmek) |
| Görülen Geçmiş | -di, -du, -dü | Eylem bitti, şahit oldum. | Geldim. |
| Öğrenilen Geçmiş | -miş, -mış | Eylem bitti, başkasından duydum. | Gelmişim. |
| Şimdiki Zaman | -yor | Eylem şu anda oluyor. | Geliyorum. |
| Gelecek Zaman | -ecek, -acak | Eylem daha sonra olacak. | Geleceksin. |
| Geniş Zaman | -r, -ar, -er | Eylem her zaman, her gün yapılır. | Geliriz. |
Geniş Zaman Tuzağı: “Her sabah koşarım” cümlesi sadece şimdi değil, her zaman yapılan bir eylemi bildirir.
4. Dilek (Tasarlama) Kipleri
Eylemin zamanını bildirmez, sadece bir dileği, isteği, şartı veya zorunluluğu bildirirler.
Gereklilik: -meli, -malı (Gitmelisin – Zorunluluk).
Şart: -se, -sa (Gülsek her şey düzelir – Koşul).
İstek: -e, -a (Sinemaya gidelim – İstek).
Emir: Eki yoktur (Gel, Git, Oku – Emir).
5. Kişi (Şahıs) Ekleri
Eylemi yapanı gösterir.
1. Tekil (Ben): -m, -ım, -im $\rightarrow$ Geldim
2. Tekil (Sen): -n, -sın, -sin $\rightarrow$ Geldin
3. Tekil (O): Eki yoktur $\rightarrow$ Geldi
1. Çoğul (Biz): -k, -ız, -iz $\rightarrow$ Geldik
2. Çoğul (Siz): -nız, -niz $\rightarrow$ Geldiniz
3. Çoğul (Onlar): -ler, -lar $\rightarrow$ Geldiler
Neden Testvakti.net?
Testvakti.net, eylem mantığını öğretir.
Zaman Analizi: Cümledeki zaman zarfıyla (Dün, Yarın, Her zaman) fiilin aldığı kipi eşleştiren kaliteli sorular.
Kip Ayrımı: “Görmeliyim” (Gereklilik) ile “Görürüm” (Geniş Zaman) arasındaki işlev farkını ayırt ettiren içerikler.
Haber mi Dilek mi? Fiilin sadece zaman mı bildirdiğini, yoksa istek/zorunluluk mu içerdiğini bulduran alıştırmalar.
Sıkça Sorulan Sorular
“-yor” eki her zaman şimdiki zaman mıdır?
Hayır. “-yor” eki bazen gelecek zaman anlamı katabilir.
Örnek: “Yarın size geliyorum.” (Gelecek zaman anlamı var).
Cümlede fiil yoksa yüklem ne olur?
Eğer cümlede iş, oluş, hareket bildiren bir fiil yoksa, yüklem isim olur. Bu tür cümlelere İsim Cümlesi denir. (Örn: Hava çok güzeldi.)