6.Sınfı Özne-Yüklem Uyumu-2
Özne ile yüklemin her zaman uyum içinde dans etmesi gerektiğini biliyoruz. Peki ya özne birden fazla kişiden oluşuyorsa veya cansız varlıkların çoğuluysa yüklem nasıl şekillenir? Bu testimizde, özne-yüklem uyumunun daha incelikli kurallarına dalacak, tekillik-çoğulluk ve kişi uyumu konularındaki ustalığını göstereceksin. Cümlelerdeki gizli uyumsuzlukları yakalamaya hazır ol!
Test Tamamlandı!
6. Sınıf Özne-Yüklem Uyumu Testi Çöz-2 ve Hatasız Cümle Kur
Türkçe’de kurallı ve anlamlı bir cümle kurabilmek için özne ile yüklemin birbirine “sayı” ve “anlam” bakımından uyması gerekir. 6. Sınıf Özne-Yüklem Uyumu Testi Çöz-2 sayfamızda, özellikle insan dışı varlıkların çoğul olduğu durumlarda yüklemin alacağı şekli ve “Herkes – Hiçkimse” gibi belgisiz zamirlerin yüklemle ilişkisini öğreneceksin. Bu kuralları bilmek, ileride karşılaşacağın “Anlatım Bozukluğu” sorularını şimdiden çözmeni sağlar. Sitemizdeki ücretsiz online test imkanlarından hemen faydalanabilirsin.
1. Tekillik – Çoğulluk Uyumu (Sayı Uyumu)
Özne çoğul olduğunda, yüklemin tekil mi yoksa çoğul mu olacağı öznenin türüne (İnsan mı, değil mi?) göre değişir.
Kural 1: Özne İNSAN ise; Yüklem tekil de olabilir, çoğul da olabilir.
Öğrenciler bahçeye çıktı. (Doğru – Tekil Yüklem)
Öğrenciler bahçeye çıktılar. (Doğru – Çoğul Yüklem)
Kural 2: Özne İNSAN DIŞI (Hayvan, Bitki, Eşya, Kavram) ise; Yüklem daima TEKİL olmak zorundadır.
Kuşlar havada uçuşuyor. (Doğru)
Kuşlar havada uçuşuyorlar. (YANLIŞ! – Anlatım Bozukluğu)
Çiçekler soldu. (Doğru)
İstisna (Kişileştirme): İnsan dışı varlıklara insan özelliği verilirse (Kişileştirme), yüklem çoğul olabilir.
Martılar bize şarkı söylüyorlar. (Doğru – Çünkü şarkı söylemek insana aittir.)
2. Olumluluk – Olumsuzluk Uyumu
Öznenin anlamına göre yüklemin de olumlu veya olumsuz olması gerekir. Bu kural özellikle birden fazla cümlesi olan (sıralı/bağlı) yapılarda önemlidir.
Olumlu Özneler (Herkes, Hepsi, Tümü…): Yüklem OLUMLU olmalıdır.
Herkes derse geldi. (Doğru)
Olumsuz Özneler (Kimse, Hiçbiri, Hiçkimse…): Yüklem OLUMSUZ olmalıdır.
Kimse hatasını kabul etmedi. (Doğru)
Hata Örneği: “Herkes geldi, gitmedi.” (Yanlış! İkinci kısım için “Kimse” öznesi gerekir: Herkes geldi, kimse gitmedi.)
Neden Testvakti.net?
Testvakti.net, dilin mantığını öğretir.
İnsan Dışı Varlık Tuzağı: “Köpekler havlıyorlar” gibi kulağa hoş gelen ama kurala aykırı olan cümleleri tespit etmeni sağlayan kaliteli sorular.
Sıralı Cümle Analizi: “Herkes… ama hiçbiri…” kalıbıyla kurulan cümlelerde yüklem uyumsuzluğunu bulduran alıştırmalar.
LGS Temeli: 8. Sınıf “Anlatım Bozuklukları” konusunun en temel kuralını şimdiden pekiştirir.
Sıkça Sorulan Sorular
“Ağaçlar yaprak döktüler” cümlesi neden yanlıştır?
Çünkü özne (Ağaçlar) insan dışı bir varlıktır ve çoğul eki almıştır. Kural gereği yüklem tekil (döktü) olmak zorundadır.
Topluluk isimlerinde (Takım, Ordu) yüklem nasıl olur?
Topluluk isimleri (şekilce tekil, anlamca çoğul) özne olduğunda yüklem tekil olur.
Takım sahaya çıktı. (Doğru)
Takım sahaya çıktılar. (Yanlış)