8.Sınıf Siyasi Alandaki Gelişmeler
Egemenliğin saraydan alınıp millete verildiği o büyük dönüşümü ne kadar iyi biliyorsun? ‘Siyasi Alandaki Gelişmeler’ testimizle, saltanatın kaldırılmasından cumhuriyetin ilanına, oradan da halifeliğin kaldırılmasına uzanan devrimler zincirini tekrar et. Modern Türkiye’nin siyasi temellerini öğren!
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
8. Sınıf Siyasi Alandaki Gelişmeler Testi ve Konu Özeti
LGS İnkılap Tarihi’nin “Atatürkçülük ve Çağdaşlaşan Türkiye” ünitesindeki ilk durak, devletin yönetim şeklinin değiştiği siyasi inkılaplardır. Askeri zaferler kazanılmış, sıra modern bir devlet kurmaya gelmiştir. Bu testte; padişahlığın bitişini (Saltanat), devletin rejiminin belirlenmesini (Cumhuriyet) ve laikliğin en büyük adımını (Halifelik) kronolojik sırayla ve sebep-sonuç ilişkisiyle öğreneceksin.
1. Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922)
Kurtuluş Savaşı bitip Lozan görüşmeleri başlayacakken, İtilaf Devletleri ikilik çıkarmak için hem İstanbul Hükümeti’ni (Padişahı) hem de TBMM’yi çağırdı. Bunun üzerine TBMM, saltanatı kaldırdı.
Sonuç: Osmanlı Devleti resmen sona erdi. “Milli Egemenlik” önündeki en büyük engel kalktı. Laikliğin ilk aşaması gerçekleşti.
Dikkat: Halifelik hemen kaldırılmadı, ortam hazır değildi. Osmanlı hanedanından Abdülmecit Efendi sembolik olarak Halife seçildi.
2. Cumhuriyetin İlanı (29 Ekim 1923)
Saltanat kalkınca ortaya çıkan “Devletin adı ne?”, “Devlet başkanı kim?”, “Rejim ne?” ve yaşanan “Sonbahar Hükümet Bunalımı” sorunlarını çözmek için Cumhuriyet ilan edildi.
Sonuç: Devletin adı “Türkiye Cumhuriyeti”, rejimi “Cumhuriyet”, başkanı “Cumhurbaşkanı” (M. Kemal), hükümet sistemi ise “Kabine Sistemi” oldu.
3. Halifeliğin Kaldırılması (3 Mart 1924)
Halife Abdülmecit Efendi’nin devlet başkanı gibi davranması ve inkılapların önünde engel olması üzerine kaldırıldı.
Aynı Gün Yapılan Diğer İnkılaplar: Şeriye ve Evkaf Vekaleti kaldırıldı (Diyanet kuruldu), Tevhid-i Tedrisat Kanunu kabul edildi (Eğitim birleşti), Erkan-ı Harbiye kaldırıldı (Ordu siyasetten ayrıldı).
Önemi: Laikliğe geçişin en önemli aşamasıdır. Ümmet toplumundan Ulus topluma geçildi.
Neden Testvakti.net?
Testvakti.net, inkılapların mantığını öğretir.
Kronoloji: Saltanat -> Cumhuriyet -> Halifelik sıralamasını ve neden hepsinin aynı anda yapılmadığını (Tepki çekmemek için adım adım) öğreten sorular.
Kavram Eşleştirme: Hangi inkılabın hangi Atatürk İlkesi ile (Cumhuriyetçilik, Laiklik) ilgili olduğunu pekiştiren içerik.
Hükümet Sistemleri: “Meclis Hükümeti Sistemi”nden “Kabine Sistemi”ne geçişin farklarını gösteren LGS tarzı sorular.
Sıkça Sorulan Sorular
Saltanatın kaldırılması neden Laikliktir?
Çünkü Saltanat (Siyasi güç) ile Halifelik (Dini güç) birbirinden ayrılmıştır. Din ve devlet işlerinin ayrılmasındaki ilk adımdır.
Cumhuriyet ilan edilince ilk Başbakan kim oldu?
İlk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, ilk Başbakan İsmet İnönü, ilk Meclis Başkanı ise Fethi Okyar olmuştur.